Połyśnica marchwianka (Psila rosae Fabr.)
Jest to muchówka (Diptera) z rodziny połyśnicowatych (Psilidae) rozpowszechnili na w całej Europie. W Polsce występuje we wszystkich rejonach na plantacjach marchwi, pietruszki, selera, kminku i kopru. Największe szkody powoduje na terenie osłoniętym o glebie wilgotnej oraz w ogrodach przydomowych, gdzie marchew uprawiana jest stale na tym samym miejscu. Uszkodzone korzenie łatwo gniją ora/, bardzo źle się przechowują. Straty w niektórych latach są bardzo duże.
Obraz uszkodzeń. Larwy atakują korzenie roślin żywicielskich minując je (e), Młode rośliny więdną i podczas suszy szybko zamierają. Po wyjęciu rośliny widać poczernienie dolnej części korzenia. Później korzenie poprzecinane są drobnymi chodnikami, których ścianki przybierają barwę ciemnobrunatną, a wnętrze wypełnione jest odchodami larw (f). Liście starszych roślin, w których korzeniu żeruje kilka larw, przybierają barwę fioletowawą i zwykle szybciej żółkną.
Morfologia. Muchówka, długości 4—5 mm, barwy czarnej z połyskiem, ma głowę, czułki i nogi rudawożółte. Na trójkątnej głowie znajduje się czarne piętno. Odwłok jest wydłużony, stożkowaty, u samic grubszy, spiczasto zakończony. Skrzydła, bezbarwne z zielonkawym odcieniem, po złożeniu sięgają poza koniec odwłoka (a). Jajo, 0,6 mm długości i 0,2 mm szerokości, jest mlecznobiałe, wydłużone, owalne, o powierzchni punktowanej i podłużnie żeberkowanej (b). Larwy, walcowate, długości 6—8 mm, są jasnożółtawe, z połyskiem (c), bobówki, długości 4—5 mm (d), żółtawobrązowe na jednym końcu ukośnie ścięte.
Rozwój. Zimują poczwarki, rzadziej larwy w korzeniach magazynowanych w kopcach i przechowalniach w glebie. Masowy wylot muchówek w środkowej Polsce przypada zwykle na drugą i trzecią dekadę maja. Samice po kilku dnj^ch składają jaja do gleby, tuż przy roślinach żywicielskich, rzadziej u podstawy liści. Po 8—14 dniach wylęgają się larwy i wdrażają do korzeni roślin. Pełny ich rozwój odbywa się w korzeniach i trwa 3—4 tygodnie. Dojrzałe larwy przepoczwarczają się w wierzchniej warstwie gleby. W Polsce rozwijają się dwa pokolenia szkodnika. Muchówki II pokolenia pojawiają się w trzeciej dekadzie lipca i w sierpniu. Na ogól nie wszystkie larwy tego pokolenia przed zebraniem marchwi kończą swój rozwój i kontynuują go w przechowalniach, gdzie zimują.
Zwalczanie. Zakładać plantacje w miejscach przewiewnych, stosować izolację przestrzenną od zeszłorocznych plantacji roślin żywicielskich. Siać możliwie wcześnie. Często spulchniać międzyrzędzia oraz nieco opóźnić przerywkę, usuwając rośliny uszkodzone. Bezpośrednio przed siewem zaprawiać nasiona preparatem Nexion L (nie zaprawiać nasion przy wysiewie marchwi na wczesny zbiór). Jeśli nasion nie zaprawiono, trzeba tuż po wysiewie marchwi zastosować preparal granulowany diazynonu (np. Basudin 10 G). Opryskiwać rośliny w okresie lotu much (wg sygnalizacji) preparatami zawierającymi fenitrotion (np. Owadofos płynny 50 lub Metation E-50), malation (np. Sadofos płynny 50) lub diazynon (np. Basudin 25 EC) lub bromofos (np. Nexion EC 40), albo też podlać rośliny preparatem bromofosu, diazynonu albo dimetoatu (np. Bi-58 EC) w stężeniu 0,1 %,
okapy kuchenne - materace koło - darmowe programy